سيد مرتضى حسين صدر الافاضل ( مترجم : محمد هاشم )

46

مطلع انوار ( احوال دانشوران شيعه پاكستان و هند ) ( فارسي )

2 - پيشنهاد احداث دانشگاه شيعه . 3 - احداث مدرسهء دينى جعفريه ( در اين مدرسه علاوه بر تعاليم دينى ، آموزشهاى زبان عربى ، انگليسى و كارهاى صنعتى و غيره صورت مىگرفت ) . 4 - انجمن يادگار علما در تاريخ هفتم ربيع الاول سال 1328 ه ق تأسيس يافت . و در آنجا علاوه بر انجام خدمات دينى ، كتابهاى مهم مذهبى به چاپ مىرسيد . 5 - در كشتار سال 1326 ه ق بين سنى و شيعه با استفاده از نفوذ و تدبير خود قضيه را حل كرد . 6 - در سال 1337 ه ق اقدام به تأسيس بيت المال شيعه كرد و در آنجا علاوه بر تدريس علوم دينى ، هنرهاى مختلف نيز ياد داده مىشد . مولانا سيد آقا حسن دو بار به عراق براى تحصيل علم و زيارت عتبات عاليات مسافرت كرده و در سال 1344 ه ق به مشهد مقدس آمده و ازآنجا دوباره به كربلا ، نجف و كاظمين رفته ، سپس به زيارت حج و مدينهء منوره نايل شده و در سال 1346 ه ق به وطن خود بازگشته است . وفات وى در روز پنجشنبه 12 سپتامبر سال 1929 م مطابق هفتم ربيع الثانى سال 1348 ه ق اتفاق افتاد و در حسينيهء غفران مآب به خاك سپرده شد . تصانيف او عبارتند از : 1 - رسالهء حرمان الزوجة عن العقار ( فقه استدلالى ، عربى ) . 2 - رساله ، غسل واجب لنفسه يا واجب لغيره 3 - ترجمه عماد الاسلام ( ناتمام ) 4 - فتاوى 5 - حواشى و اضافه بر تحفة العوام 6 - تفسير قرآن مجيد ( ناتمام ) 7 - مقالاتى چند در معالم و اخبار الناطق . قابل ذكر است خداوند 22 فرزند به وى عطا فرموده بود كه از ميان آنها فقط كلب حسين ( درگذشته 6 اكتبر 1963 م ) داراى شهرت بود . ( در نزهة ، ج 8 ، سال وفات 1347 ه ق نوشته شده كه اشتباه است ) . آل احمد بلگرامى ، سيد 1308 ه ق / 1890 م مولانا سيد آل احمد از اهالى بلگرام بود ، تحصيلات خود را در لكنهو به پايان رسانيد و از افراد فاضل و فقيه و عابد به شمار مىرفت . وى تحت عنوان ظهير المؤمنين 1230 فتوا از مولانا ميرآقا محمّد مصطفى ، سيد ابراهيم و سيد بنده حسين جمع‌آورى كرد . اين كتاب به زبان اردو به چاپ رسيده است .